Չնայած մենք ազատ ենք ընտրելու ցանկացած տեսակի սեքս՝ ում հետ ուզում ենք, կարծրատիպերը վաղուց անհետացել են, սեռականությունը դարձել է ավելի ճկուն, և հավելվածները թույլ են տալիս պատահական սեքս ցանկացած պահի, մենք ավելի ու ավելի քիչ ենք սեռական հարաբերություն ունենում: Այսպես կոչված «սեռական անկումը» շարունակվում է և ցույց չի տալիս դադարելու նշաններ։
Մեծ Բրիտանիայում անցկացված սեռական վերաբերմունքի և կենսակերպի ազգային հարցման (Natsal) համաձայն՝ 1990-2011 թվականներին ամսական սեռական հարաբերությունների միջին թիվը հինգից նվազել է մինչև երեք անգամ: Հաջորդ հարցումը կհրապարակվի 2026 թվականի ամռանը, և սպասվում է հետագա անկում։
YouGov-ի տվյալների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ երիտասարդները (18-24 տարեկան) ավելի քիչ են սեռական հարաբերություն ունենում, քան իրենց ծնողները: 2019 թվականի հոկտեմբերին սեռական ակտիվ էր 67%-ը, իսկ 2025 թվականի նոյեմբերին՝ միայն 43%-ը: 50-64 տարեկանների մոտ կեսը շարունակում է սեռական ակտիվ մնալ՝ կայուն ցուցանիշներով։
25-49 տարիքային խումբը ցույց է տալիս լավագույն արդյունքները. մոտավորապես 60%-ը սեռական ակտիվ է, չնայած սա ավելի ցածր է, քան երկու տարի առաջ (75% 2023 թվականի հուլիսին):
Հոգեբանական և մշակութային գործոններ
Z սերունդը հաճախ քննադատվում է չափազանց զգույշ կամ չափազանց անառակ լինելու համար: Սակայն մասնագետները նկատում են սեքսի նկատմամբ նրանց մոտեցման հիմնարար փոփոխություն:
Լոնդոնում հոգեսեքսուալ և ընտանեկան թերապևտ Լյուսի Ֆրենկը նշում է.
«Z սերնդի շատ անդամներ իրենց ավելի անվտանգ են զգում առցանց, քան իրական կյանքում: Նրանք մեծացել են պոռնոգրաֆիայի, սոցիալական ցանցերի և այն միջավայրում, թե ինչ կարող են սխալ անել՝ մշտական մտահոգությունների մթնոլորտում»:
Սոցիալական ցանցերը, անհանգստությունը, ֆինանսական ճնշումը և սահմանների ու համաձայնության վերաբերյալ բարձրացած մտահոգությունները սեքսը դարձնում են սթրեսային կամ ցածր առաջնահերթություն նրանց համար:
Երիտասարդ սերնդի համար սեքսը դարձել է ավելի գիտակցված, և առաջնահերթությունները տեղափոխվել են ինքնաճանաչման, անվտանգության և հուզական պարզության:
Տեխնոլոգիայի ազդեցությունը
Տեխնոլոգիայից կախվածությունը ազդում է նաև ավագ սերունդների վրա: Մենք «չափազանց շատ ենք օգտագործում առցանցը և թերօգտագործում ոչ առցանցը», ինչը անմիջականորեն ազդում է մեր սեռական կյանքի վրա:
«Անընդհատ համեմատությունը, անվերջ թերթելը և պոռնոն՝ որպես կրթություն, ստեղծում են ճնշում և օտարացում: Հավելվածները ապահովում են ավելի շատ տարբերակներ, բայց ոչ ավելի մտերմություն»:
Սերնդային փորձ
- Բումերները մեծացել են լռության և ամոթի մշակույթում, հաճախ ավելի ուշ դիմելով թերապիայի:
- X սերունդը ապրել է սեռական հեղափոխություն, բայց բախվել է ՁԻԱՀ-ի համաճարակի հետ, որը ստեղծել է ազատության և զգուշության համադրություն:
- Միլենիալները թերապիան բերել են ննջասենյակ և սեքսը դիտարկել են՝ որպես ինքնաճանաչման մի մաս:
- Z սերունդը բաց է, բայց անհանգիստ. նրանք հոգ են տանում անվտանգության և համաձայնության մասին, ինչը երբեմն խոչընդոտում է նրանց՝ սեռական հարաբերություններ ունենալու ունակությանը:
- COVID-19 համավարակը հատկապես ազդել է երիտասարդների վրա՝ զրկելով նրանց պատանեկության և սոցիալական փորձի ավանդական փուլերից:
Սեքս և վերարտադրություն
Ավագ սերունդների համար սեռական ակտիվության անկումը զուգորդվում է երեխաներ ունենալու ցանկության անկման հետ: Մեծ Բրիտանիայում 18-40 տարեկան մեծահասակների 28%-ը չի ցանկանում երեխաներ ունենալ, իսկ 27%-ը չի որոշել:
Ծնելիության մակարդակը շարունակում է նվազել. մեկ կնոջ հաշվով 1.41 երեխա ռեկորդային ցածր ցուցանիշ է: Այնպիսի տեխնոլոգիաները, ինչպիսին է արտամարմնային բեղմնավորումը, հնարավորություն են տալիս խուսափել սեռական հարաբերությունից վերարտադրության համար, փոխելով դրա սոցիալական իմաստը։
Սեռական վարքագծի փոփոխություններ
- Մարդիկ ավելի քիչ են սեռական հարաբերություն ունենում, հաճախ սթրեսի, հոգնածության կամ արտաքին աշխարհի ճնշման պատճառով։
- Աճում է անսեռական համարվող մարդկանց թիվը։
- Սեքս խաղալիքների վաճառքն աճում է, բայց Google-ում պոռնոգրաֆիայի որոնումները 2015 թվականից ի վեր նվազել են ավելի քան 50%-ով։
- Երիտասարդ կանանց շրջանում ի հայտ է գալիս «հետերոպեսիմիզմ»՝ տղամարդկանց և հետերոսեքսուալ հարաբերությունների նկատմամբ սկեպտիցիզմ։
Ի՞նչ է սպասվում հաջորդ սերնդին
Երբ հրապարակվեն Natsal-ի նոր տվյալները, մենք ավելին կիմանանք սեռական վարքագծի և հարաբերությունների մասին։ Ալֆա սերնդի (2010–2025) առաջին անդամները արդեն 16 տարեկան կլինեն։
- Նրանք կմեծանան մեծահասակների համար նախատեսված կայքերի ստուգման վերաբերյալ նոր օրենքներով։
- Նրանց ծնողները կվերահսկեն սոցիալական ցանցերը։
- Նրանք ավելի շատ ազատություն կունենան ինքնարտահայտվելու, բայց թե ինչպես դա կազդի նրանց սեռական ակտիվության վրա, դեռ պարզ չէ։