Պարտադիր զինվորական ծառայություն չանցած քաղաքացիների մասին օրենքի ընդունումից հետո շուրջ երկու տարի է անցել։ Ներկայումս 27 տարին լրացած, արտերկրում բնակվող և քննության մեջ գտնվող ավելի քան 1200 հայրենակից չի վերադառնում Հայրենիք։ Այս մասին հունվարի 19-ին Ազգային ժողովի նիստում «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին օրենքի նախագծի քննարկման ժամանակ հայտարարել է իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր Հայկ Սարգսյանը։
«Նրանք պարզապես այլընտրանք չունեն, նրանք 2-5 տարի ժամկետով պետք է հայտնվեն բանտում», – նշել է Սերժ Սարգսյանն։
Պատգամավորը, մասնավորապես, առաջարկում է 27-ից 35 տարեկան քաղաքացիներին հնարավորություն տալ ազատվել Զինված ուժերի շարքերում ծառայությունից խուսափելու համար նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից։
Պատգամավորը պարզաբանել է, որ ուղղիչ հիմնարկներում մեկ անձի պահման միջին արժեքը կազմում է ամսական 437,900 դրամ։ Այսինքն, եթե անձը դատապարտվի 3 տարվա ազատազրկման, իշխանությունները պետական բյուջեից պետք է 15,764,400 դրամ հատկացնեն։ Այլ կերպ ասած՝ եթե 1200 քաղաքացիները կամավոր վերադառնան, նրանք կդատապարտվեն իրական ժամկետների։ Այդ դեպքում պետությունը ստիպված կլինի ծախսել մոտ 19 միլիարդ դրամ։ Եվ սա միայն նրանց բանտում պահելու համար։
Սարգսյանը նշել է, որ վերջին տարիներին զորակոչիկների մոտ 20%-ը տարեկան հրաժարվում է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունից։ Ընդ որում, նախորդ օրինագծի մերժումից հետո այս ցուցանիշն աճել է մոտ 30%-ով, ինչը, նրա խոսքով, վնաս է հասցնում թե՛ բանակին, թե՛ պետությանը։
Խորհրդականը նշել է, որ 2024 թվականի փետրվարից մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 1-ն այս մեխանիզմից օգտվել է շուրջ 200 մարդ։ Նրանք պետական բյուջե են փոխանցել մոտ 2 միլիարդ դրամ (շուրջ 5,2 միլիոն դոլար)։ Մասնավորապես՝ 88 հոգի վճարել է 15-ական միլիոն դրամ և ամբողջությամբ ազատվել ծառայությունից, 38-ը՝ ծառայել են մեկ ամիս և վճարել 8-ական միլիոն դրամ, ևս 9 հոգի անցել է երկամյա ծառայություն՝ առանց որևէ փոխհատուցում վճարելու։
Նա վստահեցրել է, որ այս օրինագծի ընդունումից կշահեն թե՛ պետությունը, թե՛ վերոնշյալ քաղաքացիները։
Այդ կապակցությամբ նա առաջարկել է խնդրի լուծման հինգ տարբերակ.
Ծառայությունից խուսափած անձինք կկարողանան վերադառնալ Հայրենիք և ծառայել 24 ամիս ժամկետով՝ ազատվելով քրեական հետապնդումից:
Ծառայությունից խուսափած անձինք կկարողանան անցնել 12-ամսյա ծառայություն Զինված ուժերի շարքերում՝ վճարելով 2,5 մլն դրամ:
Ծառայությունից խուսափած անձինք կկարողանան ծառայել 6 ամիս՝ վճարելով 5 մլն դրամ:
Ծառայությունից խուսափած անձինք կկարողանան ծառայել 1 ամիս՝ վճարելով 10 մլն դրամ:
Ծառայությունից խուսափած անձինք կկարողանան վճարել 15 մլն դրամ և ամբողջությամբ ազատվել Հայաստանի Զինված ուժերի շարքերում պարտադիր ծառայությունից:
Թեև գործող օրենսդրությամբ զինվորական ծառայության ժամկետը կազմում է 18 ամիս, այն չի տարածվում 1999 և 2000 թվականներին ծնվածների վրա։ Այդ անձինք պետք է ծառայեն 24 ամիս։
Այսպիսով, ինչպես նշել է իշխող կուսակցության պատգամավորը, արդարության սկզբունքը լիովին կպահպանվի։
