2032 թվականի դեկտեմբերին Լուսինը կարող է հայտնվել 21-րդ դարի ամենատպավորիչ և գիտականորեն նշանակալի իրադարձությունների կենտրոնում: Մոտ 60 մետր տրամագծով 2024 YR4 աստերոիդը մեր արբանյակի հետ բախվելու մոտ 4% հավանականություն ունի: Թեև հավանականությունը դեռևս ցածր է, այն արդեն համարվում է ոչ զրոյական, և աստղագետները սկսել են լրջորեն գնահատել հետևանքները՝ թե՛ պոտենցիալ վտանգները, թե՛ գիտության համար բացվող եզակի հնարավորությունները: Այս մասին հայտնում է Universe Today-ը:
Իրադարձության մասշտաբը
Եթե բախումը տեղի ունենա 2032 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, արտազատված էներգիան համադրելի կլինի միջին հզորության թերմոմիջուկային լիցքի պայթյունի հետ: Սա մոտ մեկ միլիոն անգամ ավելի հզոր կլինի, քան 2013-ին Լուսնի վրա գրանցված վերջին խոշոր հարվածը:
Արդյունքում կառաջանա մոտ 1 կիլոմետր տրամագծով և մինչև 260 մետր խորությամբ խառնարան: Դրա կենտրոնում կձևավորվի հալված ապարների լիճ՝ մինչև 100 մետր հաստությամբ: Պայթյունի բռնկումը և պլազմայի արտանետումը լավ տեսանելի կլինեն Երկրից, հատկապես Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանից, որտեղ այդ պահին գիշեր կլինի:
Բախման գիտական արժեքը
Մոլորակագետների և ֆիզիկոսների համար սա աննախադեպ իրադարձություն կլինի: Առաջին անգամ գիտնականները հնարավորություն կունենան իրական ժամանակում դիտարկել Լուսնի վրա տեղի ունեցող խոշոր հարվածը, այլ ոչ թե վերականգնել այն՝ ըստ հետքերի:
- Լուսնաշարժ. Բախումը կառաջացնի մոտ 5 մագնիտուդով գլոբալ «լուսնաշարժ»՝ երբևէ գրանցված ամենահզորը: Սեյսմիկ ալիքների վերլուծությունը նոր տեղեկություններ կտա Լուսնի ներքին կառուցվածքի մասին:
- Նմուշների առաքում. Տիեզերք արտամղված բեկորների ամպը կարող է մասնակիորեն հասնել Երկրին: Մինչև 400 կիլոգրամ լուսնային նյութ մթնոլորտ կմտնի ասուպների տեսքով: Դրանց մի մասը տեսականորեն հնարավոր կլինի հավաքել, ինչը փաստացի կդառնա լուսնային նմուշների առաքման մասշտաբային առաքելություն՝ առանց հրթիռների արձակման:
- Տեսարան. Մոդելավորումը ցույց է տալիս պիկի պահին ժամում մինչև 20 միլիոն ասուպ, ինչը կլինի անհավանական գեղեցիկ երևույթ:
Պոտենցիալ ռիսկերը Երկրի համար
Գոյություն ունի նաև սցենարի վտանգավոր կողմը: Ընկնող բեկորները կարող են ազդել Հարավային Ամերիկայի, Հյուսիսային Աֆրիկայի և Արաբական թերակղզու շրջանների վրա: Թեև դրանք հիմնականում սակավաբնակ տարածքներ են, նույնիսկ մի քանի կիլոգրամ տիեզերական նյութի անկումը քաղաքի վրա կարող է լուրջ վնաս հասցնել:
Ավելի լուրջ ռիսկ է ներկայացնում ուղեծրային ենթակառուցվածքը: Բեկորների հոսքը կարող է վնասել արբանյակները և վատթարագույն դեպքում գործարկել Կեսլերի սինդրոմը՝ բախումների շղթայական ռեակցիա, որը մերձերկրյա տարածությունը տասնամյակներով վտանգավոր կդարձնի թռիչքների համար:
Այդ պատճառով տիեզերական գործակալություններն արդեն քննարկում են աստերոիդի հետագիծը փոխելու առաքելության հնարավորությունը, եթե բախման հավանականությունն աճի:
Կարճ ասած
60 մետր տրամագծով 2024 YR4 աստերոիդը 4% հավանականությամբ կարող է հարվածել Լուսնին 2032-ի դեկտեմբերի 22-ին: Սա կառաջացնի 1 կմ-անոց խառնարան, իսկ Երկրից տեսանելի կլինի հզոր բռնկում և ասուպային անձրև: Գիտությունը կստանա բացառիկ տվյալներ Լուսնի կառուցվածքի մասին: Ռիսկերը մարդկանց համար փոքր են, բայց արբանյակները կարող են վնասվել: Գիտնականներն արդեն մտածում են աստերոիդի ուղղությունը շեղելու մասին: