Առողջապահություն

Պատերազմը և այլ մեծ աղետները մարդկանց կյանքը բաժանում են «մինչև» և «հետո» հատվածների։ Հաճախ  «մինչև»-ը խամրում է, իսկ «հետո»-ն դառնում է մշուշոտ ու անորոշ։ 2020 թվականի արցախյան պատերազմը և  դրա հետևանքները ձևավորեցին խորքային և բազմաշերտ ազդեցություն՝ սոցիալական ու տնտեսական  դժվարություններից մինչև լուրջ հոգեբանական հետևանքներ։ Մասնագետները սա անվանում են կոլեկտիվ տրավմա։ Կոլեկտիվ տրավման այն վիճակն է, երբ փոխվում են ոչ միայն առանձին մարդկանց կյանքերը, այլ նաև այն իմաստային համակարգը, որով հասարակության անդամները գնահատում ու հասկանում են…

Գիտնականների միջազգային թիմը պարզել է, որ առողջ սննդակարգը կարող է 1-4 տարի ավելացնել կյանքին՝ նույնիսկ գենետիկական գործոնները հաշվի առնելուց հետո։ Հետազոտությունը հրապարակվել է Science Advances ամսագրում։ Հետազոտությունը ղեկավարել է Յանլին Լին Հուաչժունի գիտության եւ տեխնոլոգիայի համալսարանից։ Հետազոտողները վերլուծել են ավելի քան 100 հազար մասնակիցների տվյալները UK Biobank-ի տվյալների բազայում, որը լայնածավալ նախագիծ է եւ ներառում է կես միլիոն կամավորների գենետիկական եւ բժշկական տեղեկատվություն։ Մասնակիցներին հետեւել են ավելի քան 10 տարի, նախորդ 24 ժամվա ընթացքում պարբերաբար…

Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի Երևանի կենտրոնի տեսուչները «Սի Ար Էֆ Ռիթեյլ» ՍՊԸ-ին (ապրանքանիշը՝ «Քարֆուր») պատկանող հացաբուլկեղենի, ալրային հրուշակեղենի, կրեմային հրուշակեղենի արտադրամասում (ք․ Երևան, Արշակունյաց պողոտա) իրականացվող ստուգման ընթացքում նմուշառում են կատարել «Կրուասան կրեմով», «Դոնաթ (փքաբլիթ) նուտելայով» և «Նուտելայով տորթ» արտադրատեսակներից և հանձնել լաբորատոր փորձաքննության: Հետազոտության արդյունքում պարզվել է, որ արտադրվել է վտանգավոր սննդամթերք: Այսպես. «Կրուասան կրեմով» արտադրատեսակի նմուշը՝ մեզոֆիլ աէրոբ և ֆակուլտատիվ անաէրոբ մանրէներ (ՄԱՖԱՆՄՔ), աղիքային ցուպիկի խմբի մանրէներ (ԱՑԽՄ), «S.aureus», իսկ «Դոնաթ (փքաբլիթ) նուտելայով»…

Հիպոթալամուսի (ուղեղի նեյրոէնդոկրին գործունեության կարգավորիչի) գերակտիվ նյարդային բջիջները կարող են խթանել հիպերտոնիայի զարգացումը։ Նման եզրակացության են եկել Միսսուրիի և Օքսֆորդի համալսարանների գիտնականները։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Cardiovascular Research (CRes) ամսագրում։ Արյան բարձր ճնշումը մնում է ինսուլտի և ինֆարկտի հիմնական ռիսկի գործոններից մեկը։ Սովորաբար այն կապում են ապրելակերպի, երիկամների հիվանդությունների կամ հորմոնալ խանգարումների հետ։ Սակայն նյարդային համակարգի դերը հիպերտոնիայի զարգացման գործում մինչ օրս բավարար չափով ուսումնասիրված չէր։ Առնետների վրա կատարված փորձի ընթացքում գիտնականները կենտրոնացել են հիպոթալամուսի…

Նոր հետազոտությունը հաստատել է, որ տղամարդիկ տարիքի հետ մարմնի բջիջնռրում կորցնում են իրենց Y-քրոմոսոմի մի մասը և սա ոչ թե պարզապես գենետիկական հետաքրքրասիրություն է, այլ մի գործընթաց, որը կարող է ազդել առողջության վրա, գրում է The Conversation-ը։ Երկար ժամանակ համարվում էր, որ սոմատիկ բջիջներում (այսինքն՝ ոչ սպերմատոզոիդներում) Y-քրոմոսոմի կորուստը մեծ նշանակություն չունի, քանի որ այս քրոմոսոմը պարունակում է համեմատաբար քիչ գեներ՝ բացի նրանցից, որոնք որոշում են արական սեռը և մասնակցում սպերմայի առաջացմանը։ Սակայն գենետիկական անալիզի ժամանակակից…

ՀՀ կառավարությունն իր այսօրվա՝ փետրվարի 11–ին, գերակա ոլորտում իրականացվող ներդրումային ծրագրի շրջանակներում ներմուծման մաքսատուրքից ազատեց «ԼԻԿՎՈՐ» փակ բաժնետիրական ընկերությանը։ Այս ընկերության կողմից ներմուծվող սարքավորումները նախատեսվում է օգտագործել նոր արտադրական շենքի կառուցման և արտադրական հզորությունների վերազինման համար։ Արտադրությունն իրականացվելու է ՀՀ Երևան քաղաքում։ Ընկերությունը հիմնադրվել է 1991 թվականին։ Ծրագրի շրջանակներում նախատեսվում է իրականացնել ընդհանուր շուրջ 1․4 մլրդ դրամի ներդրում, որից 950 մլն դրամը՝ շինարարական աշխատանքների իրականացման, իսկ 509 մլն դրամը՝ հիմնական միջոցների ձեռքբերման ձեռքբերման համար։ Ներդրումային…

Գրիպի դեմ ամենամյա պատվաստումը կարող է տարեցների շրջանում դեմենցիայի կանխարգելման հասանելի ռազմավարություն դառնալ։ Նման եզրակացության են եկել իտալացի գիտնականները։ Նրանց կարծիքով՝ սեզոնային պատվաստումն ունակ է պաշտպանել ուղեղը ոչ միայն վարակի հետևանքներից, այլև անոթային ու բորբոքային վնասվածքներից։ Աշխատությունը հրապարակվել է Aging Clinical and Experimental Research (ACER) ամսագրում։ Գրիպը միայն շնչառական վարակ չէ։ Հիվանդությունն ուղեկցվում է արտահայտված համակարգային բորբոքմամբ և բարձրացնում է սիրտ-անոթային բարդությունների ռիսկը։ Նախորդ հետազոտությունների տվյալներով՝ գրիպով հիվանդանալուց հետո առաջին շաբաթվա ընթացքում սրտամկանի ինֆարկտի ռիսկն…

Պենսիլվանիայի համալսարանում անցկացված հետազոտությունը կասկածի տակ է դրել այն տարածված պատկերացումը, թե մեծ քանակությամբ ռաֆինացված ածխաջրերի (օրինակ՝ սպիտակ հացի, քաղցրավենիքի և այլ վերամշակված ածխաջրերի) սպառումն ամենամեծ վտանգն է ներկայացնում առողջության համար: Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Journal of Nutrition ամսագրում: Գիտնականները որոշել են համեմատել տարբեր դիետաների ազդեցությունը առողջության և հատկապես, նյութափոխանակության ու լյարդի ֆունկցիայի վրա։ Այս վերլուծությունը նրանք իրականացրել են մկների վրա՝ կիրառելով սննդակարգի տարբեր տարբերակներ: Փորձը ներառել է սննդակարգի չորս տեսակ՝ բարձր ածխաջրային, բարձր ճարպային,…

Հունվարի 29-ին Համայնքային ոստիկանության Բազումի բաժնի ծառայողները ստացել են տեղեկություն, որ Գայի փողոցի բնակիչ հայր ու որդի տանը զբաղվում են ապօրինի ձեռնարկատիրությամբ՝ արտադրում և իրացնում են մսամթերք։ Տեղեկություն կար նաև, որ որդին մոտը պահում է թմրամիջոց։ Նույն օրը՝ ժամը 19․30-ին, 26-ամյա որդին հայտնաբերվեց Վարդանանց փողոցում։ Նա ներկայացրեց դեղնականաչավուն զանգվածով թղթե փաթեթ և երկու կաթուցիչ։ Նա չժխտեց, որ տանը 60-ամյա հայրը երկար ժամանակ ապխտում է մսամթերք և այն իրացնում Վանաձորի շուկայում։ Լոռու մարզային քննչական վարչությունում նույն…

SGLT2 ինհիբիթորների խմբի դեղամիջոցները, որոնք կիրառվում են դիաբետի բուժման համար, դանդաղեցնում են երիկամների տարիքային փոփոխությունները և պահպանում դրանց կառուցվածքն ու գործառույթը։ Այս մասին վկայում է Kidney International (KidInt) ամսագրում հրապարակված հետազոտությունը։ Գիտնականները գնահատել են այս դեղերի ազդեցությունը աֆրիկյան փիրուզագույն կիլիֆիշ ձկների վրա, որոնք արագացված ծերացման մոդել են հանդիսանում։ Այս ձկներն ապրում են ընդամենը 4-6 ամիս, ուստի նրանց օրգանների տարիքային փոփոխությունները մի քանի շաբաթվա ընթացքում համապատասխանում են մարդու տասնամյակների ծերացմանը։ Փորձի ընթացքում ձկները ստացել են նատրիում-գլյուկոզային…