Հիպոթալամուսի (ուղեղի նեյրոէնդոկրին գործունեության կարգավորիչի) գերակտիվ նյարդային բջիջները կարող են խթանել հիպերտոնիայի զարգացումը։ Նման եզրակացության են եկել Միսսուրիի և Օքսֆորդի համալսարանների գիտնականները։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Cardiovascular Research (CRes) ամսագրում։
Արյան բարձր ճնշումը մնում է ինսուլտի և ինֆարկտի հիմնական ռիսկի գործոններից մեկը։ Սովորաբար այն կապում են ապրելակերպի, երիկամների հիվանդությունների կամ հորմոնալ խանգարումների հետ։ Սակայն նյարդային համակարգի դերը հիպերտոնիայի զարգացման գործում մինչ օրս բավարար չափով ուսումնասիրված չէր։
Առնետների վրա կատարված փորձի ընթացքում գիտնականները կենտրոնացել են հիպոթալամուսի պարավենտրիկուլյար կորիզի նեյրոնների վրա։ Սա ուղեղի այն հատվածն է, որը կարգավորում է սթրեսային «խփիր կամ փախիր» արձագանքը և սիմպաթիկ նյարդային համակարգի աշխատանքը։ Այս բջիջները վերահսկում են կորտիկոտրոպինի արտադրությունը՝ հորմոն, որը մասնակցում է սթրեսի նկատմամբ օրգանիզմի պատասխանին և ազդում սիրտ-անոթային համակարգի վրա։
Առաջնային հիպերտոնիա ունեցող կենդանիների մոտ հետազոտողները հայտնաբերել են այս նեյրոնների բարձր ակտիվություն և ազդանշանների ուժեղացված փոխանցում դեպի ուղեղի ցողունի այն կենտրոններ, որոնք պատասխանատու են սրտի ռիթմի և անոթների տոնուսի կարգավորման համար: Միաժամանակ նկատվել է նյարդային և հորմոնալ համակարգերը կապող նեյրոէնդոկրին բջիջների գերակտիվացում:
Երբ գիտնականները փորձնականորեն ճնշել են այդ բջիջների ակտիվությունը, առնետների զարկերակային ճնշումը նվազել է: Բացի այդ, հայտնաբերվել է այն ընկալիչը, որի միջոցով իրականացվում է հիպոթալամուսի և սիմպաթիկ նյարդային համակարգի միջև կապը: Աշխատանքի հեղինակների խոսքով՝ այս մեխանիզմը արգելափակող դեղամիջոցը պոտենցիալ կերպով կարող է դառնալ առաջնային հիպերտոնիայի բուժման նոր միջոցը: