Հոնկոնգի համալսարանի, Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի և Ցինդաոյի կլինիկաների գիտնականները մշակել են աշխարհում առաջին արհեստական ինտելեկտի (ԱԻ) վրա հիմնված համակարգը, որը կարող է կանխատեսել յուրաքանչյուր ատամի կարիեսի ռիսկը ավելի քան 90% ճշգրտությամբ։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Cell Host & Microbe (CHM) ամսագրում։
Հետազոտողները վերլուծել են 89 նախադպրոցական տարիքի երեխաների ատամնափառի միկրոբիոմը՝ ուսումնասիրելով ավելի քան 2500 ատամ։ Պարզվել է, որ առողջ բերանի խոռոչում առջևի և ետևի ատամները բնակեցված են տարբեր բակտերիաներով։ Սակայն կարիեսի զարգացման դեպքում այս հավասարակշռությունը խախտվում է՝ կտրիչ ատամներին բնորոշ միկրոօրգանիզմները հայտնվում են աղորիքների վրա և սա դառնում է առաջին նախազգուշացնող ազդանշանը։
Այս տվյալների հիման վրա ստեղծվել է Spatial-MiC համակարգը։ Այն վերլուծում է միկրոբների կազմը և ի վիճակի է հայտնաբերել կարիեսի առաջացման ռիսկը առաջին նշանների ի հայտ գալուց երկու ամիս առաջ։ Կանխատեսման ճշգրտությունը կազմում է 93%։
Այս մշակումն առանձնահատուկ արդիական է Չինաստանի համար, որտեղ հնգամյա երեխաների 70%-ի մոտ հայտնաբերվում է ատամի կարիես։ Ներկայիս կանխարգելիչ միջոցառումները հաշվի չեն առնում, որ տարբեր ատամներ ունեն խոցելիության տարբեր աստիճաններ։ Նոր մոտեցումը թույլ է տալիս պաշտպանել այն հատվածները, որտեղ ռիսկն առանձնապես բարձր է և խուսափել ավելորդ միջամտություններից։
«Մենք նախկինում կարծում էինք, որ ատամների փչացումը անխուսափելի է», – ասել է պրոֆեսոր Շի Հուանգը: «Հիմա մենք կարող ենք կանխել այն, նախքան ատամի վրա ազդելը»:
Մշակողները նախատեսում են հարմարեցնել տեխնոլոգիան լայն կիրառման համար։ Դոկտոր Յանի խոսքերով՝ այն կօգնի կրճատել ատամնաբույժի մոտ այցելությունների քանակը, նվազեցնել երեխաների վախը բուժումից և կանխել բարդությունները, ինչպիսիք են պուլպիտը կամ ատամների կորուստը։